Hà Nội Danh lam Cổ tự

72 ngôi chùa cổ tiêu biểu của Hà Nội

Bản điện tử song ngữ Việt – Anh của sách Hà Nội Danh lam Cổ tự (tái bản, có sửa chữa, bổ sung) do Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm biên soạn, nhiếp ảnh gia Võ Văn Tường chụp ảnh, Nhà xuất bản Hồng Đức ấn hành. Sách giới thiệu 72 ngôi chùa tiêu biểu trong số 1.917 tự viện trên địa bàn Thủ đô: lịch sử hình thành và di vật, thế hệ các sư trụ trì, xếp hạng di tích.

Trong 72 ngôi chùa có 41 ngôi được công nhận là di tích lịch sử, văn hóa hoặc kiến trúc – nghệ thuật, trong đó 6 di tích quốc gia đặc biệt: chùa Bối Khê, chùa Đậu, chùa Thầy, chùa Hương, chùa Tây Phương và chùa Kiến Sơ (cụm di tích Phù Đổng).

Đọc sách lật trang
  1. 1. Chùa Bà ĐáLinh Quang tựPhường Hoàn Kiếm · Di tích cấp thành phốTổ đình lớn của Thiền phái Lâm Tế ở miền Bắc, khởi dựng khoảng niên hiệu Hồng Đức quanh pho tượng đá đào được. Chùa từng đón Hồ Chủ Tịch năm 1946 và nay là trụ sở Thành hội Phật giáo Hà Nội.
  2. 2. Chùa BằngLinh Tiên tựPhường Hoàng Liệt · Sách không nêu xếp hạngChùa có tên chữ Linh Tiên tự, còn giữ bia từ năm 1617 và quả chuông lớn nhất vùng. Truyền thừa chuyển từ Lâm Tế - Tam Huyền sang Tào Động; tháp Báo Ân hai lần xác lập kỷ lục Việt Nam.
  3. 3. Chùa Bồ ĐềThiên Sơn Cổ Tích tựPhường Bồ Đề · Sách không nêu xếp hạngChùa bên sông Hồng gắn với vùng đại bản doanh nghĩa quân Lam Sơn thế kỷ XV. Tổ Nguyên Biểu trùng tu năm 1874, khắc ván kinh Hoa nghiêm; chùa từng là trường Ni học và nay là điểm kết hạ an cư.
  4. 4. Chùa BộcSùng Phúc tự - Thiên Phúc tựPhường Kim Liên · Di tích cấp quốc giaChùa nằm trong vùng chiến trường Khương Thượng - Đống Đa năm 1789, bị phá hủy rồi xây lại năm 1791. Pho tượng Đức Ông được tương truyền là tượng Hoàng đế Quang Trung, dân làng thờ kín đáo.
  5. 5. Chùa Bối KhêĐại Bi tựXã Tam Hưng · Di tích quốc gia đặc biệtCổ tự có quy mô lớn và niên đại sớm bậc nhất châu thổ sông Hồng, dấu tích từ thời Lý, bàn đá thời Trần. Chùa gắn với truyền thuyết Đức Thánh Tổ Nguyễn Nữ và được nâng lên Di tích quốc gia đặc biệt năm 2025.
  6. 6. Chùa Bụt MọcQuang Linh am tựXã Thư Lâm · Sách không nêu xếp hạngChùa trên gò đồng ruộng gắn với Am đá bụt mọc và truyền thuyết thần Niệm Hưng sinh ra bên chùa. Bị phá hủy năm 1947 do tiêu thổ kháng chiến, chùa được xây dựng lại từ năm 2005.
  7. 7. Chùa Cầu ĐôngĐông Môn tựPhường Hoàn Kiếm · Sách không nêu xếp hạngChùa phố cổ gắn với cầu Đông, chợ Cầu Đông và chuyện Tú Uyên - Giáng Kiều. Đây là nơi duy nhất ở Hà Nội có tượng Trần Thủ Độ và Linh Từ quốc mẫu, đồng thời là cứ liệu xác định phía Đông Hoàng thành.
  8. 8. Chùa Chân TiênPhường Hai Bà Trưng · Di tích cấp quốc giaChùa của làng Phụ Khánh, phải dời chỗ ba lần vì phủ Chúa và quy hoạch thời Pháp. Vị trí phố Bà Triệu có từ 1897–1901; chùa còn 237 bản khắc kinh và bức chạm gỗ Ngũ hổ độc đáo.
  9. 9. Chùa Chi ĐôngPhúc Long tựXã Quang Minh · Di tích cấp quốc giaChùa liền kề đền Chi Đông, hợp thành quần thể Đền - Chùa Chi Đông. Chùa Chính có mặt bằng chữ Đinh, mái chồng diêm ba tầng tám mái, giữ 13 pho tượng và 10 tấm bia.
  10. 10. Chùa Đa BảoXã Đại Xuyên · Sách không nêu xếp hạngMột trong ba sơn môn lớn vùng Thường Tín xưa theo câu ca dao Nhất Đọi, nhì Đa, thứ ba Khê Hồi. Tổ đình giữ khoảng 800 ván mộc bản kinh, từng bị Pháp ném bom hoàn toàn năm 1953.
  11. 11. Chùa Đại Từ ÂnXã Đan Phượng · Sách không nêu xếp hạngNgôi chùa mới xây, được Đức Pháp chủ Thích Phổ Tuệ đặt tên năm 2008 và khởi công đúng dịp Đại lễ nghìn năm Thăng Long. Chùa có Trung tâm Tư liệu Phật giáo Việt Nam và là trụ sở Trường Trung cấp Phật học Hà Nội.
  12. 12. Chùa Đào XuyênThánh Ân tựXã Bát Tràng · Di tích cấp quốc giaTổ đình lớn của chi thứ hai dòng Lâm Tế môn phái Linh Quang - Bà Đá. Chùa giữ tượng Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn thế kỷ XVI là Bảo vật quốc gia, và từng là cơ sở nuôi giấu cán bộ cách mạng.
  13. 13. Chùa ĐămHưng Khánh tựPhường Tây Tựu · Di tích cấp quốc giaChùa cổ tên Bảo Sở rồi đổi thành Hưng Khánh tự, thuộc Sơn môn Đào Xuyên. Hai bia 1541 và 1590 ghi các đợt trùng tu; thời chống Pháp chùa là cơ sở cách mạng, Tổ Tâm Tiến được truy tặng liệt sĩ.
  14. 14. Chùa ĐậuThành Đạo tựXã Thượng Phúc · Di tích quốc gia đặc biệtChùa thờ nữ thần Pháp Vũ trong hệ thống Tứ Pháp, tương truyền có từ thời Sĩ Vương thế kỷ II. Chùa giữ hơn 50 pho tượng, rồng đá thời Trần và hai tượng nhục thân bất hoại của hai thiền sư họ Vũ.
  15. 15. Chùa Đôn ThưThắng Quang tựXã Thanh Oai · Sách không nêu xếp hạngChùa cổ thời Hậu Lê bên đê sông Đáy, có chuyện dân làng giấu chuông xuống đầm sen và dời chùa vào làng. Năm 1968 Hội nghị Quân ủy Trung ương họp tại chùa; Thượng tọa Thích Di Sơn về trụ trì năm 2025.
  16. 16. Chùa Đồng QuangPhường Kim Liên · Di tích cấp quốc giaChùa dựng trên nơi giao chiến giữa quân Tây Sơn và quân Thanh, tiền thân là nhà tế lễ vong hồn tử trận. Cùng chùa Bộc và gò Đống Đa tạo thành quần thể di tích; lễ hội mở ngày mùng 5 tháng Giêng.
  17. 17. Chùa Hai Bà TrưngViên Minh tựPhường Hai Bà Trưng · Di tích cấp quốc giaChùa Viên Minh nằm trong quần thể cùng đình Đồng Nhân và đền thờ Hai Bà Trưng, tên chùa lấy từ pháp hiệu Hai Bà trong sắc phong năm 1533. Chùa do các đời Ni trụ trì, từng là nơi hội họp thời kháng chiến chống Pháp.
  18. 18. Chùa Hoàng MaiNga My tựPhường Tương Mai · Di tích cấp quốc giaChùa Nga My tự gắn với thái ấp danh tướng Trần Khát Chân, có bia Hồng Đức 1497 nói chùa đã là danh lam từ thời Lý. Từ năm 1916 chùa do các đời Ni trụ trì; năm 1972 bị bom Mỹ phá hủy gần hết.
  19. 19. Động Hoàng XáHoa Vân tựXã Quốc Oai · Di tích quốc gia đặc biệtChùa Hoa Vân và động Hoàng Xá thuộc quần thể chùa Thầy, là địa chỉ đỏ thời kháng chiến: nơi họp Hội đồng Chính phủ năm 1947 và cất giữ ngân khố quốc gia năm 1972.
  20. 20. Chùa Hòe NhaiHồng Phúc tựPhường Ba Đình · Di tích cấp quốc giaChùa Hòe Nhai là Tổ đình cổ của thiền phái Tào Động ở Đàng Ngoài, gắn với Thiền sư Tông Diễn và vua Lê Hy Tông, còn giữ pho tượng vua quỳ sám hối độc nhất.
  21. 21. Chùa Hội XáSùng Phúc tựXã Chương Dương · Sách không nêu xếp hạngChùa Hội Xá là cổ tự tiêu biểu của Phật giáo miền Bắc, nổi bật với bố cục ba chữ Quốc liên thông và mạch truyền thừa ít nhất 14 đời trụ trì.
  22. 22. Chùa Huỳnh CungSùng Phúc tựXã Đại Thanh · Di tích cấp quốc giaChùa Huỳnh Cung là nơi an nghỉ của Tăng Ni Thành hội Phật giáo Hà Nội, với 11 bảo tháp do Pháp chủ Thích Đức Nhuận đề xướng năm 1980, gần nơi Chu Văn An dạy học.
  23. 23. Chùa HươngThiên Trù tựXã Hương Sơn · Di tích quốc gia đặc biệtChùa Hương là quần thể 18 đền, chùa, hang động với trung tâm là chùa Thiên Trù và động Hương Tích, có lễ hội kéo dài nhất cả nước và hòa hợp nhiều tín ngưỡng.
  24. 24. Chùa Hương TuyếtPhường Bạch Mai · Di tích cấp quốc giaChùa Hương Tuyết là địa chỉ cách mạng: nơi liên lạc của Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội năm 1929 và trụ sở Ban chấp hành cuộc bãi công xưởng Aviat.
  25. 25. Chùa KeoBáo Ân Trùng Nghiêm tựXã Thuận An · Di tích cấp quốc giaChùa Keo thờ Pháp Vân, một trong Tứ Pháp, là ngôi chùa chung của hai làng Giao Tự và Giao Tất, còn nhiều bia đá, tượng thời Lê Trung Hưng và lễ hội làng Keo.
  26. 26. Chùa Khai NguyênCổ Liêu tựXã Đoài Phương · Sách không nêu xếp hạngChùa Khai Nguyên từng suy tàn gần thành phế tích, được phục hưng từ năm 2003 dưới thời Thượng tọa Thích Đạo Thịnh, nay nổi bật với tượng Phật A Di Đà cao 72m.
  27. 27. Chùa Khê HồiHoa Lâm tựXã Hồng Vân · Di tích cấp quốc giaChùa Khê Hồi (Hoa Lâm tự) là Tổ đình lớn của Thiền phái Lâm Tế miền Bắc, nay là trường Hạ an cư hằng năm của Phật giáo Hà Nội, giữ khoảng 700 bộ ván khắc kinh.
  28. 28. Chùa Khoan TếCự Đà tựXã Bát Tràng · Di tích cấp quốc giaChùa Khoan Tế (Cự Đà tự) có từ thời Lý - Trần theo truyền thuyết, bia cổ nhất năm 1634; tòa Tam Bảo cháy năm 2020 và được phục dựng ngay sau đó.
  29. 29. Chùa Kiến SơXã Phù Đổng · Di tích quốc gia đặc biệtChùa Kiến Sơ là trung tâm đầu tiên của thiền phái Vô Ngôn Thông, gắn với Thiền sư Vô Ngôn Thông và Lý Công Uẩn; giá trị tiêu biểu nằm ở lịch sử hơn là kiến trúc.
  30. 30. Chùa Kim MãKim Sơn đàn tựPhường Giảng Võ · Di tích cấp quốc giaChùa Kim Mã (Kim Sơn đàn tự) dựng trên nơi từng là pháp trường và nghĩa địa, có đàn Vạn Linh và bố cục ba đơn nguyên hợp thành chữ Sơn, hiếm thấy ở chùa Việt.
  31. 31. Chùa Lại YênNhạ Phúc tựXã Sơn Đồng · Di tích cấp quốc giaChùa Lại Yên (Nhạ Phúc tự) khởi dựng từ thời Trần do bà Lục phi Thắng Đức, trụ trì đầu tiên; nay rộng hơn 11.000m², còn 40 pho tượng và 37 tấm bia Lê - Nguyễn.
  32. 32. Chùa LángChiêu Thiền tựPhường Láng Thượng · Di tích cấp quốc giaChùa Láng (Chiêu Thiền tự) thờ Thiền sư Từ Đạo Hạnh, tiền thân vua Lý Thần Tông; chùa giữ 198 pho tượng và nổi tiếng với lễ hội được công nhận Di sản phi vật thể quốc gia.
  33. 33. Chùa Liên PháiLiên Tông tựPhường Hai Bà Trưng · Di tích cấp quốc giaChùa Liên Phái do Thiền sư Như Trừng Lân Giác, từng là phò mã, hóa tư dinh lập nên, là Tổ đình đầu tiên của dòng Lâm Tế Hà Nội, giữ hơn 60 bia và 1.528 mộc bản.
  34. 34. Chùa Linh ĐườngLiên Đàm tựPhường Hoàng Mai · Sách không nêu xếp hạngChùa Linh Đường (Liên Đàm tự) dựng trên đầm sen, theo bia do Hàn lâm Trần Ngọc Điền khởi dựng; chùa được trùng tu toàn diện sau trận lụt năm 2008, hoàn thành cuối năm 2018.
  35. 35. Chùa Linh ThôngPhường Chương Mỹ · Sách không nêu xếp hạngChùa Linh Thông trên núi Phượng Hoàng, còn gọi chùa Cao Ninh, theo Thiền uyển tập anh do Thiền sư Ngộ Ấn dòng Vô Ngôn Thông khai sáng cuối thế kỷ XI, được dựng lại từ năm 2006.
  36. 36. Chùa Long ĐẩuXã Quốc Oai · Di tích quốc gia đặc biệtChùa Long Đẩu nằm dưới chân núi Long Đẩu bên hồ Long Trì, thuộc quần thể chùa Thầy; được trùng tu lớn thời Trần, thời Trịnh và năm 2008, bia sớm nhất niên đại 1304.
  37. 37. Chùa Long HưngXã Vĩnh Thanh · Sách không nêu xếp hạngChùa nằm trên gò đất cao bao quanh bởi sông Thiếp, thế đất ‘rồng quấn ngọc’ nên đặt tên Long Hưng. Chùa được xây mới trên hơn 35.000m² và là nơi đặt Trung tâm Biên phiên dịch Tư liệu Phật giáo Quốc tế.
  38. 38. Chùa Lý Triều Quốc SưPhường Hoàn Kiếm · Di tích cấp quốc giaChùa vốn là đền Tiên Thị thờ Quốc sư Minh Không, xây trên nền nhà vua Lý Thần Tông ban năm 1131. Nơi đây còn bộ tượng đá chân dung tạc năm 1674 và nhiều bia ghi các lần trùng tu.
  39. 39. Chùa Mậu Lương ThượngĐại Khánh thiền tựPhường Kiến Hưng · Sách không nêu xếp hạngChùa Mậu Lương Thượng, tên chữ Đại Khánh Thiền tự, giữ chuông cổ Cảnh Thịnh thứ 6 (1798) và 13 tấm bia đá phản ánh lệ gửi giỗ, thờ hậu giữa đình và chùa của làng.
  40. 40. Chùa Mễ Trì ThượngThiên Trúc tựPhường Từ Liêm · Di tích cấp quốc giaChùa Mễ Trì Thượng, tên chữ Thiên Trúc tự, còn gọi chùa Tổ Quạ vì sư Quang Lư huấn luyện đàn quạ. Chùa từng là nơi đóng quân của Tổng trạm Thông tin Pháo binh và bị bom B52 tàn phá năm 1972.
  41. 41. Chùa MíaSùng Nghiêm tựPhường Sơn Tây · Di tích cấp quốc giaChùa Mía gắn với bà Nguyễn Thị Ngọc Liệu, phi tần chúa Trịnh Tráng, người khuyến mộ đại trùng tu năm 1632. Chùa giữ 6 tượng đồng, 107 tượng đất nung và 174 tượng gỗ, phần lớn thế kỷ XVII - XVIII.
  42. 42. Chùa Một CộtDiên Hựu tựPhường Ba Đình · Di tích cấp quốc giaChùa Một Cột, hay Liên Hoa Đài, dựng trên một trụ đá giữa hồ vuông như bông sen vươn lên mặt nước. Chùa gắn với vua Lý, từng bị Pháp mìn phá năm 1954 và được dựng lại năm 1955.
  43. 43. Chùa Nam ĐồngCàn An tựPhường Kim Liên · Di tích cấp quốc giaChùa Nam Đồng, tên chữ Càn An tự, tương truyền dựng năm 1141 và được Tăng thống Nguyễn Nhân dựng lại từ 1612. Năm 1736 Thiền sư Tính Tuyền thỉnh hơn 300 bộ kinh từ Trung Quốc về an trí tại chùa.
  44. 44. Chùa Nghi TàmKim Liên tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaChùa Nghi Tàm, tên chữ Kim Liên tự, dựng trên nền cung Từ Hoa thời Lý bên Hồ Tây. Chùa còn kiến trúc thời Tây Sơn với ba tòa hình chữ Tam và Tam Quan được cho là độc nhất vô nhị.
  45. 45. Chùa Ninh HiệpĐại Thiền tự - Pháp Vân tựXã Phù Đổng · Di tích cấp quốc giaChùa Ninh Hiệp, tức chùa Nành, thờ Pháp Vân và có bố cục ‘nội công ngoại quốc’ kiểu chùa trăm gian. Chùa là bảo tàng điêu khắc thế kỷ XVI - XVIII và từng là cơ sở của Xứ ủy Bắc kỳ.
  46. 46. Chùa Quang ÂnPhường Thanh Liệt · Di tích cấp quốc giaChùa Quang Ân, còn gọi Quang Nội, khởi đầu là am tranh nhỏ rồi được Thiền sư Như Liên xây lại năm 1704. Chùa gắn với Hòa thượng Trí Giác và Tổ Vĩnh Nghiêm Thích Thanh Hanh, người bản quán.
  47. 47. Chùa Quán SứPhường Cửa Nam · Sách không nêu xếp hạngChùa Quán Sứ vốn dựng cho sứ thần các nước theo Phật giáo lễ bái, nay là trụ sở Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Chùa được xây lại quy mô năm 1938 - 1942 theo lối ‘nội công ngoại quốc’.
  48. 48. Chùa Quảng BáHoằng Ân tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaChùa Quảng Bá, tên chữ Hoằng Ân tự, là Tổ đình lớn ven Hồ Tây, tương truyền gắn với Thiền sư Ngộ Ấn thời Lý. Chùa có tòa Cửu Long đặc biệt, hơn 30 văn bia và mộc bản kinh cổ.
  49. 49. Chùa Quỳnh LôiKhánh Long tựPhường Bạch Mai · Di tích cấp quốc giaChùa Quỳnh Lôi, tên chữ Khánh Long tự, tương truyền dựng thời Trần và được trùng tu lớn đầu thế kỷ XVII theo bia do Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan soạn. Chùa từng là cơ sở cách mạng.
  50. 50. Chùa RángViên Minh tựXã Đại Xuyên · Sách không nêu xếp hạngChùa Ráng, tên chữ Viên Minh tự, được Pháp sư Thích Nguyên Uẩn dời vào vị trí hiện nay năm 1902 và mở Đạo tràng Viên Minh pháp hội. Nơi đây gắn với Đệ tam Pháp chủ Thích Phổ Tuệ.
  51. 51. Chùa SảiTĩnh Lâu tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaChùa Sải, tên chữ Tĩnh Lâu tự, vốn tên Thanh Lâu thời Lê, nhìn ra Hồ Tây. Chùa có tòa Cửu Long hình chiếc lọng độc đáo, chuông Thanh Lâu thiền tự 1799 và 15 tấm bia đá.
  52. 52. Chùa SởPhúc Khánh thiền tựPhường Đống Đa · Di tích cấp quốc giaChùa Sở, tên chữ Phúc Khánh thiền tự, bị tàn phá trong trận Đống Đa 1789 rồi được dựng lại nhờ Đô đốc Tây Sơn Trần Văn Phong. Chùa có tòa Cửu Long bằng đồng thời Tây Sơn và từng là trường đào tạo Tăng tài.
  53. 53. Thiền viện Sùng PhúcPhường Long Biên · Sách không nêu xếp hạngThiền viện Sùng Phúc xây trên nền chùa cổ của làng Xuân Đỗ Thượng, nay theo Thiền phái Trúc Lâm do Hòa thượng Thích Thanh Từ phục hồi. Ngài đặt tên thiền viện năm 2005; công trình hoàn thiện cuối năm đó.
  54. 54. Chùa Tam HuyềnSùng Phúc tựPhường Khương Đình · Di tích cấp quốc giaChùa Tam Huyền, tên chữ Sùng Phúc tự, có lăng và am thờ Từ Vinh, thân phụ Thiền sư Từ Đạo Hạnh. Chùa là Tổ đình dòng Lâm Tế gắn với Thiền sư Tính Tuyền - Trạm Trạm và về sau do các Ni trưởng trụ trì.
  55. 55. Chùa Tào SáchLinh Sơn tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaNgôi chùa cổ ven Hồ Tây, dựng trên nền thảo am đọc sách của hoàng tử Linh Lang thời Trần. Chùa từng là trung tâm truyền bá Thiền phái Tào Động ở Thăng Long, bị cháy Tam Bảo năm 2011 rồi được phục dựng.
  56. 56. Chùa Tây HồPhổ Linh tự - Địa Linh tựPhường Tây Hồ · Sách không nêu xếp hạngChùa có hai tên Phổ Linh và Địa Linh, tương truyền khai sơn năm 1079. Chùa còn 8 văn bia, một chuông đồng Cảnh Thịnh và khu bảo tháp 8 ngôi dựng năm 2014 tưởng niệm các đời truyền thừa.
  57. 57. Chùa Tây PhươngSùng Phúc tựXã Thạch Xá · Di tích quốc gia đặc biệtChùa trên đỉnh núi Tây Phương nổi tiếng với khoảng 80 pho tượng gỗ mít, trong đó có bộ 18 vị La Hán được xem là kiệt tác. Niên đại khởi dựng chưa xác định; năm 1794 chùa được đại trùng tu.
  58. 58. Chùa Thánh ChúaPhường Cầu Giấy · Di tích cấp quốc giaChùa gắn với nhiều vua nhà Lý và Lê, là nơi Lý Thái Tông lánh nạn năm 1028 và nơi vua Lý Thánh Tông cầu tự. Thượng Điện cao hơn Tiền Đường, nét đặc thù kiến trúc thời Lý - Trần.
  59. 59. Chùa ThầyThiên Phúc tựXã Quốc Oai · Di tích quốc gia đặc biệtNgôi chùa chính của quần thể Sài Sơn, gắn với Thiền sư Từ Đạo Hạnh, theo kiểu “tiền Phật hậu Thánh”. Chùa nổi tiếng với hội chùa Thầy và múa rối nước tại Thủy Đình trên hồ Long Trì.
  60. 60. Chùa Thiên TuếQuán Không tựXã Sóc Sơn · Sách không nêu xếp hạngCổ tự danh lam ở Phù Lỗ, tương truyền Thiền sư Quán Không trụ trì thời Trần nên còn gọi là Quán Không tự. Chùa còn bia 1654, cột hương đá 1707 và chuông 1793 ghi các đợt trùng tu.
  61. 61. Chùa Thụy ỨngSùng Phúc tựXã Đan Phượng · Di tích cấp thành phốCổ tự thuộc dòng thiền Tào Động, được ban sắc phong từ thời Lê Trung Hưng. Trong hai cuộc kháng chiến, chùa là căn cứ bí mật của cách mạng với hầm giấu cán bộ dưới chân tượng Hộ pháp.
  62. 62. Chùa Tiêu DaoXã Bát Tràng · Sách không nêu xếp hạngChùa cổ gắn với sự hình thành làng gốm Bát Tràng, từng là cứ điểm nghĩa quân Bãi Sậy và nơi tiếp nhận tài liệu mật trước Cách mạng Tháng Tám. Chùa được dựng lại từ năm 2001 trên nền cũ.
  63. 63. Chùa TổngThiên Hưng tựXã An Khánh · Di tích cấp quốc giaChùa Thiên Hưng, trung tâm tín ngưỡng của tổng Yên Lũng xưa, được Thiền sư Chân Từ khởi dựng năm 988. Chùa thờ Tam Thánh Không Lộ, Giác Hải, Từ Đạo Hạnh và bị tàn phá năm 1947.
  64. 64. Chùa Trăm GianQuảng Nghiêm tựPhường Chương Mỹ · Di tích cấp quốc giaChùa Quảng Nghiêm còn hơn 150 pho tượng, 17 bia đá và bệ tượng đất nung thời Trần. Gắn với Hòa thượng Bình An khai sơn, chùa là một trong 62 di tích xếp hạng quốc gia đợt đầu năm 1962.
  65. 65. Chùa TrầmLong Tiên tựPhường Chương Mỹ · Di tích cấp quốc giaChùa nằm trong động Long Tiên với 48 pho tượng đá thời Lê - Trịnh, có hai Tam Bảo (chùa chính và trong hang). Năm 1946 Đài Tiếng nói Việt Nam từ đây phát Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
  66. 66. Chùa Trấn QuốcTrấn Bắc tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaMột trong những ngôi chùa cổ nhất Thăng Long, khởi dựng từ đời Lý Nam Đế rồi dời vào bãi Cá Vàng năm 1615. Chùa có nhiều tên gọi và là nơi hành đạo của danh Tăng nhiều thiền phái.
  67. 67. Chùa Trích SàiThiên Niên tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaChùa Thiên Niên gắn với trang Thiên Niên lập năm 1471 cho các cung phi vua Trà Toàn, và truyền thuyết hai công chúa dựng đàn tám tháp trừ cáo chín đuôi, nên còn gọi là chùa Bát Tháp.
  68. 68. Chùa Trung HậuTây Thiên tựXã Mê Linh · Sách không nêu xếp hạngChốn Tổ Trung Hậu bắt đầu từ thảo am của Tổ Phổ Vọng, còn giữ chuông đúc năm 1625. Hòa thượng Thích Trừng Thanh trụ trì từ năm 1901, là nhân vật tiêu biểu của phong trào chấn hưng Phật giáo miền Bắc.
  69. 69. Chùa Vạn PhúcXã Sóc Sơn · Sách không nêu xếp hạngChùa nơi danh sĩ Ngô Thì Nhậm, tức Thiền sư Hải Lượng, ẩn tu cuối thế kỷ XVIII và cho đúc chuông năm 1798. Chùa đổ nát rồi được trùng tu từ năm 1997.
  70. 70. Chùa Vệ HồVạn Niên tựPhường Tây Hồ · Di tích cấp quốc giaChùa Vạn Niên vốn là chùa Vạn Tuế do vua Lý Thái Tổ dựng năm 1011 sau khi dời đô. Nơi trụ trì của các thiền sư Lâm Huệ Sinh, Thảo Đường, Biện Tài, và giữ tượng Phật ngọc phỉ thúy 600kg.
  71. 71. Chùa Võ LăngLinh Quang tựXã Dân Hòa · Sách không nêu xếp hạngChùa Linh Quang ở làng nghề sơn tạc tượng Phật, truyền thuyết Đoàn Thượng tu sửa và đặt hiệu khoảng năm 1210. Đại trùng tu 1834–1840 tạo nên Tam Bảo ngày nay; chùa là trụ sở Phật giáo huyện Thanh Oai.
  72. 72. Chùa Xuân CanhQuan Âm tựXã Đông Anh · Di tích cấp quốc giaChùa Quan Âm ở thôn Thượng Lão, văn bia 1680 xưng là danh lam số một xứ Kinh Bắc. Chùa còn 11 bia đá, chuông đúc năm 1839 và được trùng tu lớn nhân dịp 1000 năm Thăng Long.